Академик Алајдин Абази-МАНУ/ Фотомонтажа: Слободен печат

Академик Абази за „Слободен печат“: МАНУ е една и е на сите нас, но треба да се отвори

Од формирањето на МАНУ, досега само четворица Албанци станале академици, но тоа не значи дека треба да се направи паралелна академија. Може да му се понуди на Здружението да се формира центар на балкански студии, каде што ќе има не само Албанци, туку и од другите заедници. Академици Албанци сега се само двајца, а тоа е многу малку, вели Алајдин Абази за „Слободен печат“

МАНУ е на сите нас и е една, вели за „Слободен печат“ академик Алајдин Абази, кој ја отфрла иницијативата на Вреди за формирање албанска академија на науките. Абази смета дека Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) треба да се отвори и за членови Албанци и за други заедници, но е против паралелна академија. Како решение за иницијативата на Вреди и на „Академското здружение за наука и уметност на Албанците“, академикот предлага да се формира центар на балкански студии, кој би бил посебна институција или во рамките на МАНУ.

– Од формирањето на МАНУ, досега само четворица Албанци станале академици, но тоа не значи дека треба да се направи паралелна академија. Може да се бара решение, да му се понуди на Здружението да се формира центар на балкански студии, каде што ќе има не само Албанци, туку и од другите заедници кои се заинтересирани за научна дејност од областа на историјата, јазиците, односно општествените науки. Академици Албанци сега се само двајца, а тоа е многу малку. Конкурс за прием на нови академици има на секои три години. Следната година ќе има конкурс и очекувам да има повеќе кандидати, односно да конкурираат и тие што досега се пријавувале, а не успеале. Треба повеќе кандидати да конкурираат за академици, оти не може со политичка одлука да станат академици, туку луѓе што заслужуваат да станат академици – вели Абази.

Абази: Јас сум член на МАНУ и останувам член

Академикот смета дека во Собранието на МАНУ треба да се разговара за поголемо отворање на академијата и за кандидати Албанци, но и од другите заедници.

– Но сега настана метеж, зашто тие велат дека ние формиравме албанска академија во Тетово. Јас сум член на МАНУ и останувам. Академијата е отворена за сите. За да нема паралелни академии, може да се направи посебно одделение во рамките на МАНУ за албанска историја, јазик. Сметам дека треба и таблата на МАНУ да биде не само на македонски, туку и на албански и на англиски јазик за да ги привлечеме и другите – вели Абази за „Слободен печат“.

Претходно објавивме дека иницијативата за албанска академија, според функционер на Вреди, е повеќе притисок за да се реформира МАНУ, односно да отвори одделение за проучување на албанската историја, лингвистика или отворање посебни институции што би се занимавале со проучување на исти области.

Од друга страна, владејачката Вреди на мала врата ќе се обиде да го институционализира „Академското здружение за наука и уметност на Албанците“ во втора академија во државата, паралелна на МАНУ. Преку проекти, финансирани од буџетите на четирите општини каде градоначалниците се од Вреди – Тетово, Гостивар, Чаир и Желино – со цел паралелната академија во иднина да биде финансирана од буџетот на државата.

Градоначалниците што застанаа зад албанска академија за „Слободен печат“ велат дека сè уште не разговарале колку пари годишно општините ќе одвојуваат за финансирање на здружението. Намерата е преку финансирање проекти на „Академското здружение“ да ја убедат политичката елита паралелната академија да се озакони на централно ниво и да се финансира од државниот буџет, односно од сите граѓани на Македонија.

– Во буџетот на Општина Чаир за следната година ќе бидат предвидени средства за финансирање проекти на здруженија на граѓани и со тие средства ќе се финансираат проекти и на „Академското здружение за наука и уметност на Албанците“. Не можам да кажам колку буџетски средства ќе има за нивни проекти додека не се распише конкурсот и не одлучи комисијата кои проекти ќе ги финансираме. Лани Општината имаше проектирано три милиони денари за проекти на граѓански здруженија. Финансиравме 13 проекти од повеќе области и потрошивме 1,6 милиони денари – вели градоначалникот на Општина Чаир Висар Ганиу за „Слободен печат“.

Тој не верува дека советниците Македонци би биле против општината да финансира проекти од научна дејност. Како пример дека нема ништо лошо ако општината, а подоцна и државата финансира албанска академија, Ганиу наведува дека пред осум години државата одбила да го финансира Театарот за деца на албански и дека таа обврска ја презела Општината. Сега, вели Ганиу, државата го финансира Театарот за деца.

Албанската академија е исклучиво научен проект, кој има за цел да ја унапреди академската мисла. Бидејќи албанските интелектуалци систематски се дискриминирани во МАНУ, тие немаат простор каде да дејствуваат. Поради тоа, ние бевме принудени да создаваме платформа што ќе овозможи развој на научната мисла. Додека МАНУ покажува инертност за реформи и одбива да ја прифати сегашната фактичка состојба, албанските интелектуалци се принудени да создадат платформа што нема да работи според политички или етнички критериуми, туку само врз основа на науката. Во 21 век е неприфатливо да има противење на научните трудови и на унапредувањето на знаењето. Апелираме до сите политички партии наместо да критикуваат, да се охрабрат и да дадат поддршка за оваа иницијатива, за преку инклузивна дебата да се најде правично решение за претставувањето на Албанците во највисоките академски кругови. Не можеме да ја прифатиме логиката на двојна негација, МАНУ да не ги отвора целосно вратите за Албанците, а истовремено се проблематизира основање на албанската академија, велат од Вреди.

Советниците Македонци нема да ги гласаат општинските буџети

На планот на Вреди за албанска академија жестоко се спротивставија партиите од македонскиот политички блок, опозициската ДУИ, како и МАНУ. Тој може да доживее фијаско ако се реализира најавата дека советниците Македонци нема да ги гласаат општинските буџети.

– СДСМ нема да поддржи етнички поделби во науката и категорично ќе се спротивстави на идеите што ги промовираат и ги туркаат коалициските партнери во власта на чело со Вреди. Категорично сме против формирање паралелна Академија за науки и уметности, затоа што тоа значи етнизација на науката и создавање етнички институции наместо институции за сите граѓани – рече пратеникот Митко Трајчулески од СДСМ.

Она што го промовира Вреди, според СДСМ, служи единствено на намерите за поттикнување поделби, кои носат огромна штета за граѓаните и за нашето мултиетничко општеството.

– Оваа идеја недвосмислено беше и претходно отфрлена од актуелните академици од причина што МАНУ е и треба да остане институција во која членуваат реномирани научници од сите етнички заедници. Науката ниту треба да се партизира ниту да се етнизира и злоупотребува во дневнополитички цели и потреби. СДСМ нема да поддржи никаков паралелизам во институциите и со сите расположливи механизми ќе се спротивстави во општините што најавуваат дека имаат намера да го финансираат овој проект со пари на граѓаните – рече Трајчулески.

Премиерот Христијан Мицкоски на прес-конференција за иницијативата за албанска Академија на науките и уметностите вели „теми што поларизираат или етнизираат не се теми за кои сака да биде соговорник“.

– Ставот на ВМРО-ДПМНЕ во Владата и на академиците од различни етнички заедници е јасен – дека во Македонија постои една академија на науките и уметностите. Јас не би сакал парите на граѓаните да се трошат за невладини организации, повеќе би сакал да видам да се трошат за инфраструктурни проекти и за нови училишта, за нови градинки, за нови булевари, спортски објекти, паркови… Да креираме услови оние млади што ја напуштија нашата држава, и Албанци и Македонци и други, да се вратат назад. Тоа се темите на кои сакам да разговарам. Теми што поларизираат или етнизираат не се теми за кои сакам да бидам соговорник. Претпоставувам дека има дел од опозициските партии во Собранието што ќе го покачат или намалат својот рејтинг ако се разговара на оваа тема. Жалам што се одбираат вакви теми за политички пораки наместо она што го очекуваат од нас граѓаните. Но, ние како Влада и јас како претседател на Владата остануваме посветени да работиме за доброто на сите граѓани без разлика на етничката припадност – вели Мицкоски.

Ако МАНУ не се отвори за Албанците, ќе има албанска академија, Вреди со притисок врз Академијата, но и врз ЗНАМ

Почитуван читателу,

Нашиот пристап до веб содржините е бесплатен, затоа што веруваме во еднаквост при информирањето, без оглед дали некој може да плати или не. Затоа, за да продолжиме со нашата работа, бараме поддршка од нашата заедница на читатели со финансиско поддржување на Слободен печат. Станете член на Слободен печат за да ги помогнете капацитетите кои ќе ни овозможат долгорочна и квалитетна испорака на информации и ЗАЕДНО да обезбедиме слободен и независен глас кој ќе биде СЕКОГАШ НА СТРАНАТА НА НАРОДОТ.

ПОДДРЖЕТЕ ГО СЛОБОДЕН ПЕЧАТ.
СО ПОЧЕТНА СУМА ОД 100 ДЕНАРИ

Видео на денот