
ВИДЕО ИНТЕРВЈУ | Д-р Николоски: Поединецот е најважен фактор и субјект за развој на државата
Движењето на луѓето или миграциите се човекова потреба, од една страна и привлекувањето квалитетни работници за развој на економијата на државaта што ги прифаќа е голема придобивка за неа, од друга страна. Современиот свет не може да се замисли да функционира без движење на луѓето, односно работна сила. Нашата држава и државите од регионот имаат висока стапка на миграција на населението пред се во европските развиени држави.
Препорачано
-Преселувањето на луѓето од едно место во друго се третира како миграција. Зборот миграции ги подразбира процесите на движење на луѓето од село кон град и од една држава кон друга држава што значи емигрирање, односно враќање во својата држава имигрирање. Кога се говори за миграциите треба да се имаат историските периоди кога се случуваат и овие периоди би ги поделил според карактеристиките и елементите што ги разликуваат. Имено, постои период пред осамостојување, а периодот на осамостојување би го поделил на два дела: првиот од 1991 година до 2009 година до кога постои визен режим за државјаните на Македонија и вториот, од таа година до денес кога започнува период наречен без визен режим. Со оваа промена веднаш се забележа голема разлика во поглед на движењето на луѓето, односно се зголеми бројот на туристи што патуваа во земјите на ЕУ, но исто така, се големи и бројот на луѓе што заминаа од државата поради економски причини. Системот во 60-тите години е многу различен во споредба со денешниот кога се имаат мотивите и причините за миграции. Денес бројот на младите со високо образование од различни области што заминуваат во други држави е многу голем и се случува многу брзо. Како причина што ја забележувам за заминувањето на младите и неможноста да го остварат она што го сметаат за важно како личности, потоа во делот на нивното вработување. Ова го истакна д-р Златко Николоски, експерт за миграции и безбедност во емисијата на „Утрински печат“ на Слободна ТВ.
Миграциите се случуваат поради економските причини, вработување и можност за реализација на личноста. Општествените промени што се случија во последните 30 години ги променија вредностите што се пожелни кај младата популација и освен заминувањето во друга држава поради вработување се поголем број заминуваат поради потрага на подобра општествена атмосфера и задоволување на некои лични потреби.
-Главна причина за заминување на младите е политичката состојба независно од периодот која политичка структура или партија е на власт. Младите не сакаат да бидат заложници на политиките на политичките партии и не сакаат да чекаат во подолг период да не го добијат или остварат она што го сакаат. Затоа заминуваат пред се граѓани со високо образование, како и на луѓе што се економски добро ситуирани. Граѓаните што заминуваат ја сакаат Македонија како нивна матична држава, од една страна и истовремено се прифатени во државата каде што престојуваат, од друга страна. Сите се работно ангажирани и генерално над 90% се вредни, ги почитуваат законите и сакаат да соработуваат со Македонија. Пред неколку години понудив еден модел за можна соработка меѓу македонската држава и нашата дијаспора и кој модел значително беше реализиран од страна на институциите на државата.
Акцискиот план е клучниот документ преку кој се гледа резултатот од спрoведувањето на Стратегијата за соработка со македонската дијаспора и кој документ недоволно е реализиран.
-Во 2019 година државата донесе Национална стратегија за соработка со македонската дијаспора, а нашите во странство создадоа многубројни форми на организирање, како што се иселенички клубови, сојузи и сл. Соработката не е на нивото што го поставивме како експерти што треба да се реализира а за што двете страни државата и дијаспората од свој аспект недоволно се ангажираа. Соработката се реализира со прекини што не покажува континуитет во подолг временски период и тоа не е добро, нема конзистентност. Еден дел од дијаспората сака да соработува со власта, додека друг дел нема мотиви и амбиции да има соработка, бидејќи не се согласува со некои одлуки на Владата. Сметам дека треба да се врати довербата на нашите граѓани во сопствената држава. Станува збор за државна политика што треба да биде изградена во систем, а не да биде желба на еден поединец и која се менува во зависност од промената на личноста што врши одредена функција,- истакна д-р Златко Николоски, експерт
Целото интервју со проф. д-р Златко Николоски погледнете го во видеото: