Европратеничката Софи Интвелд/Фото: EPA-EFE/OLIVIER HOSLET

Грција ги менува законите за шпионски софтвери, Македонија ја игнорира темата

Никаде, во ниедна држава од Европската Унија, не е дозволено со закон да се хакира компјутер или мобилен телефон со шпионски софтвер, затоа што тоа е најинванзивната метода за злоупотреба на човековите права, покажува најновата анализа за правната рамка во Европа за употребата на овој софтвер, подготвена од одделението за граѓански права и уставни прашања. Оваа анализа ја нарача анкетниот комитет кој го истражува шпионскиот софтвер Пегасус и нему сличните софтвери како на пример Предатор (Пега одборот).

Шпионскиот софтвер Предатор во Грција моментално предизвикува тектонски политички превирања и полициски рации во фирмите што го произвеле, а грчката влада е предмет на жестоки критики зашто издала дозвола истиот да биде извезен во репресивни режими, каде бил користен како оружје против новинари, политички неистомисленици, судии, обвинители, безбедносни структури. Актуелниот премиер Киријакос Мицотакис ги разреши клучните луѓе на безбедносните служби во Грција, а во декември грчкиот парламент почна да разгледува предлог закон со кој се казнува употребата, продажбата и дистрибуцијата на комерцијални шпионски софтвери и со законот се предвидени од 2 до 10 години затвор.

Во грчките медиуми пишува дека софтверот со кој нелегално се следат комуникациите во Грција, се вика Предатор, а дека го изработила македонската фирма Сајтрокс. Оваа фирма се споменува и во извештајот на Пега одборот за кој што веќе пишувавме.

Уште во август, европратеничката Софи Интвелд која е во одбор за истражување на скандалот во Европскиот Парламент, му испратила писмо на директорот на Интелекса, Тал Дилијан и му поставила и прашања за Северна Македонија:

„Фирмата Сајтрокс, хостирана од Интелекса, почна како старт ап во Северна Македонија но според Форбс вие ја спасивте од банкрот со пет милиони долари. Корпоративната структура на Сајтрокс се чини раштркана, со корпоративно присуство во Унгарија, Израел и трансфер на акции во корпоративен ентитет на Британските Девствени Острови. Ве молам дајте ни информации за вашата сегашна и поранешна улога во Сајтрокс како и кој е линкот меѓу Сајтрокс и Интелекса. Дали Интелекса може да ни објасни зошто има присуство на Британските Девствени Острови? Дали Интелекса може да објасни дали Сајтрокс пренел делови од своите акции на Британските Девствени Острови?, стои во неодговореното писмо полно со прашања до Дилијан. Меѓу прашањата е дали продава на државни или на приватни ентитети, дали продава и обука а не само софтвер, дали Интелекса врши надзор ако опремата се злоупотреби и дали ќе им ги даде тие докази на грчките власти за истрагата за Предатор.

Според извештајот на Форбс од 2019 година, Сајтрокс била спасена од Тал Дилијан. Ситизен лаб пишува дека фирмата ВиСпер ја присвоила Сајтрокс во 2018 година.

Тал Дилијан потоа во 2019 година го презентираше пред новинарите на Форбс комбето со софистицирана тактичка опрема за шпионажа и се соочи со високи парични казни и забрана за работа на Кипар.

Сајтрокс како акционерско друштво со странски капитал е формирано во март 2017 со седиште во Карпош. Со ова акционерско друштво се поврзани имињата на Дрор Харпаз, Шарон Адлер, Аврахам Рубинштајн, Ејал Аврахам Орен, Алор Арабов и Ротем Фаркас. Рубинштајн е претприемач од Израел, главен бизнис партнер на Тал Дилијан. Дилијан пак е главен човек на Интелекса.

Во Македонија, Сајтрокс е преименувана во Сајгнет. На саеми за вработување Сајгнегнуди услуги за заштита на електронските податоци и комуникација со иновативни решенија за превенција од малициозен код во реално време.

Дополнително фирмата нуди и поддршка во борбата против сајбер криминалот.

Кога ќе се кликне на линкот што е оставен за Сајгнет, тој води до страницата на Интелекса.

Токму слична работа е констатирана во извештајот презентиран во Европскиот Парламент, дека комплицирана структура на фирми е заштитен знак на гигантите кои нудат опрема за следење.

Фирмата Сајтрокс се појави и во извештај на Фејсбук од декември 2021 година.

Фејсбук информираше дека отстранил 300 акаунти од Фејсбук и Инстаграм кои биле поврзани со Сајтрокс.

„Оваа фирма во Северна Македонија изработува и продава софтвер за следење кој им овозможува на клиентите да компромитираат туѓи мобилни телефони кои функционираат со Андроид или iOS. Нашиот тим во Мета, најде голема инфраструктура која веруваме дека Сајтрокс ја користеле за да лажираат дека се легитимни медиуми. Овие домејни ги користеле за фишинг и кампањи за компромитирање. Клиентите им биле од Египет, Грција, Саудиска Арабија, Оман, Колумбија, Брегот на Слоновата Коска, Виетнам, Филипини и Германија. Таргети на Сајтрокс и на нивните муштерии им биле политичари и новинари ширум светот, вклучително во Египет и во Ерменија. Нашите сознанија се дека Сајтрокс најверојатно давала услуги и на друг актер – Сфинкс, кој таргетирал луѓе во Египет”, пишува во извештајот на Мета.

Во нашата редакција минатата недела професорката по безбедност Фросина Ременски изврши заштитено јавно пријавување во кое што зборуваше за пријава во АНБ и Јавното обвинителство во врска со набавка на сребрено комбе полно шпионска опрема. Зборуваше за сомнежи за продолжено незаконско следење на комуникации, шпионажа, продажба на комбе, а во еден дел од интервјуто анализирајќи ги тековните регионални состојби, таа рече дека она што се случува во соседна Грција е аларм.

-Таму се утврди дека со шпионски софтвер од македонско – израелско производство за кое што мора да постојат перформанси на мобилност и техника, не само што се разрешени челните луѓе не безбедносно разузнавачката заедница во Грција, но дознаено е дека тие софтвери се во телефоните на високо позиционирани функционери задолжени за безбедноста и одбраната на Грција, министри. Замислете ако во Грција ни се случува такво нешто и се пристапува кон дефанзива, тогаш дали имаме ние дефанзивен имунолошки систем да се справиме со оваа закана или ќе се правиме дека не ја гледаме? Многу интересно, правам аналогија со случувањата со македонско израелската фирма, и случувањата во регионот, апропо предметот на оваа пријава. Зошто? Лицата во чии фирми е влезено во Грција се израелски фирми на поранешен воен израелски разузнавач и негови партнери од израелското воено разузнавање кои се акционери односно косопственици, во македонска фирма регистрирана во Скопје. И тоа не во една туку во неколку. Не чув дека некоја надлежна институција влезе да ги провери дејствијата на тие фирми, по однос на шпиунските софтвери, дозволата за тргување начинот на тргување, ентитетите до кои се испорачани и дали можеби ние Пегасус и Предатор си ги немаме во оваа пријава? Да не е македонското поднебје случајно поднебјето каде е трениран овој софтвер?, праша Ременски.

Таа додаде дека фирмите со македонско израелско сопствеништво во Македонија се регистрирани во март 2017 година.

-Тоа е многу блиску до периодот на набавка на возилото, во јуни 2017 година. Понатаму, зошто се пристапува кон оттуѓување на комбето? Партнерската израелска фирма, на македонско израелската фирма одговорна за овие софтвери Интелекса, со едно вакво Џејмс Бонд комбе, во август месец паѓа во рацете на кипарската полиција, токму за дејствија опишани во оваа кривична пријава, рече Ременски.

Почитуван читателу,

Нашиот пристап до веб содржините е бесплатен, затоа што веруваме во еднаквост при информирањето, без оглед дали некој може да плати или не. Затоа, за да продолжиме со нашата работа, бараме поддршка од нашата заедница на читатели со финансиско поддржување на Слободен печат. Станете член на Слободен печат за да ги помогнете капацитетите кои ќе ни овозможат долгорочна и квалитетна испорака на информации и ЗАЕДНО да обезбедиме слободен и независен глас кој ќе биде СЕКОГАШ НА СТРАНАТА НА НАРОДОТ.

ПОДДРЖЕТЕ ГО СЛОБОДЕН ПЕЧАТ.
СО ПОЧЕТНА СУМА ОД 100 ДЕНАРИ

Видео на денот