
Рокот притиска, а Владата сè уште не ги добила оставките на двата члена на Комисијата за имиња
На помалку од две недели пред истекот на крајниот рок 16 март, сè уште не е дооформена Комисијата за употреба на историски имиња, од која набрзо по конституирањето си заминаа два од петте именувани члена. Од Владата велат дека до нив не е формално пристигната оставката на членот од МАНУ за да можат да ја констатираат, па потоа на предлог на МАНУ да именуваат нов член, а членот од Министерството за култура заминал од работното место, па се чека предлог за негова замена.
Препорачано
Со ваквиот развој на ситуацијата, станува многу неизвесно дали Комисијата ќе се дооформи и ќе има доволно време да ги разгледа имињата на сите 17.000 здруженија на граѓани и фондации и да провери дали некое од нив е поврзано со личности од историјата кои биле фашисти или соработувале со нив од Втората светска војна.
Од Комисијaта си заминаа членот Живко Поповски предложен од МАНУ, затоа што е уролог и не сака да учествува во работата на таква комисија, а членот предложен од Министерството за култура замина од работното место. Од Министерството за култура велат дека се подготвени веднаш да именуваат нов член на Комисијата штом се реши недоразбирањето со Владата во врска со непристигнатите оставки на нивниот член. За новиот член од МАНУ, пак, сè уште ништо не се знае, затоа што во Академијата никој не крева телефон, а претходниот период администрацијата на МАНУ беше во штрајк.
Комисијата за имиња беше формирана на 14 декември 2022 година, согласно законските измени на Законот за здруженијата и фондациите и во неа првично членуваа Аркин Јахии, државен советник во Министерството за правда, на преедлог на самото министерство, Антонио Павловски, посебен советник во Министерството за култура, на предлог на тоа министерство, потоа Билјана Ристовска Јосифовска од Институтот за национална историја, а на предлог на МАНУ, академиците Живко Попов и Драги Ѓоргиев, кој истовремено е и копретседател на Мешовитата комисија за историски и образовни прашања со Бугарија.
Оваа Комисија ќе ги разгледува називите на сите здруженија што допрва ќе се формираат, но, има задача пред 16 март да ги прегледа сите досега регистрирани во Централниот регистар за тоа дали се усогласени со законските измени, затоа што Централниот регистар не ги одвои само називите на здруженијата со имиња или прекари на личности, туку ги предаде на проверка сите 17 илјади регистрирани организации. Потоа, врз основа на мислењето на Комисијата министерот за правда треба да донесе решение за неусогласеност за оние здруженија што не се усогласија со законот во предвидениот рок кој истече на 16 февруари и најдоцна до 16 март Централниот регистар да ги избрише.
Денеска новиот министер за правда Кренар Лога закажа брифинг со медиумите и се очекуваше подетаљно да ја инфомира јавноста за работата на Комисијата за имиња, начинот на кој тие ефикасно би можеле да прегледаат 17.000 здруженија во краток рок, дали за секое едно здружение ќе се носи поединечна одлука за усогласеност итн, со која процедура ќе се утврдува кои личности се фашисти, а кои не итн, но Лога ја откажа средбата со новинарите.
Според законските измени не е дозволено здруженијата во своите називи да имаат имиња, презимиња, прекари, псевдоними, кратенки и иницијали на лица кои по која било основа, начин или форма биле или се поврзани со расна, верска, национална, етничка и друга нетрпеливост, нетолеранција, омраза, геноцид, екстреминација, ширење или поддршка на фашизам, нацизам, национал-социјализам и Третиот рајх.
Потребата за законските измени се јави откако Централниот регистар регистрираше две здруженија на македонски Бугари со спорни имиња, „Иван Михајлов“ од Битола и „Цар Борис Трети“ од Охрид, кои силно ја вознемирија македонската јавност затоа двајцата биле фашистички соработници – Македонија била окупирана од бугарска војска под водство на царот Борис, кој соработувал со Хитлер, а Михајлов е познат бугарски терорист, негатор на македонската нација, како и соработник на Рајхот. Двете здруженија не ги сменија своите називи во законскиот рок и сега останува македонските институции да ја завршат законската обврска и во пропишаната постапка да ги избришат од правниот поредок.