Вучиќ нема да доживее да ја види Србија поуспешна од Хрватска, сметаат економистите

Српскиот престедател Александар Вучиќ изјави дека Србија наскоро ќе ја стигне Хрватска во однос на вкупниот БДП. Тој смета дека Хрватите го напаѓаат бидејќи им пречи Србија да стане посилна .

„Хрватска го прави тоа затоа што иако поседува такво крајбрежје и развиен туризам, Србија ќе ја достигне во однос на БДП“, смета Вучиќ.

Српскиот претседател веројатно зборуваше за вкупен или номинален БДП, а не за БДП по глава на жител,што всушност може да се искористи за споредување на развојот на економијата на една земја со друга.

Хрватскиот и српскиот номинален БДП. Извор: Светска банка

Изјавата на Вучиќ има смисла само ако зборува за номинален БДП, што е сосема неважно

Вкупниот или номиналниот БДП значи вкупна вредност на производи и услуги создадени во границите на една земја за една година, додека БДП по глава на жител открива колку пари луѓето од таа земја всушност можат да располагаат.

Петар Вучковиќ, претседател на Центарот за јавна политика и економски анализи, не се согласува со предвидувањата на Вучиќ.

“Може да се очекува дека Србија сигурно нема да биде економски поразвиена од Хрватска за време на животот на нивниот претседател Александар Вучиќ. Релативниот БДП по глава на жител во Хрватска е 15.000 долари, а Србија 7.500 долари. Можеме да заклучиме дека нашите граѓани се двапати како богат. Така се мери стандардот. “, објасни Вучковиќ.

Кога Србија може да го достигне БДП-то на Хрватска по глава на жител?

 

Тој одговори и на прашањето кога може да се случи Србија да ја престигне Хрватска во однос на вкупниот БДП, но и единствениот релевантен показател – БДП по глава на жител.

„Ако хрватската економија беше целосно во стагнација со 0 проценти раст, а Србија имаше просечна стапка на раст од 4 проценти и така натаму 10 години, дури тогаш Србија би ја достигнала Хрватска. Србија нема таков економски потенцијал кумулативно да порасне 4 проценти повеќе од Хрватска. „Доколку Србија има раст од 1-2% годишно, ќе бидат потребни околу 40 години за да се достигне БДП на Хрватска“, вели Вушковиќ.

Тој ја објасни разликата помеѓу хрватската и српската економија

“Српскиот пазар повеќе ги привлекува странските инвеститори затоа што инвеститорите сакаат да пренесуваат капитал во земји кои ја стимулираат нивната економија и имаат поевтина работна сила. Предностите на српската економија се земјоделството, на пример најголемите извозници на малини во Европа, енергија и рударство и Хрватска има свои ревизии во “Туризам, транспортна инфраструктура со добра географска положба и да не заборавиме, европски пари. Земјите како Русија, Кина, Кореја и Обединетите Арапски Емирати инвестираат во Србија. Најважните инвеститори во Хрватска се Германија, Австрија и Италија и Холандија “, додаде Вушковиќ.

 

Економистите се согласуваат дека луѓето во Србија имаат двојно помалку  пари од Хрватите

Со цел да откриеме колку е реално дека Србија ќе ја надмине Хрватска по БДП по глава на жител, редакцијаата на Индекс хр. контактираше и со економски експерт др. Дамир Новотни кој се смееше кога го прашаа дали може да пресмета кога Србија ќе ја прерка Хрватска
Тој наведува дека воопшто не гледа причина да разговара за тоа.

„Според податоците на ЕУ и Светската банка, Србија сега има околу 7.000 долари по глава на жител, а Хрватска е околу 14.000 долари по глава на жител. Значи, Хрватска е двојно поразвиена од Србија во однос на БДП. И тоа е најважното индикатор што упатува колкаво е нивото на развој “, Новотни за Индекс хр.

Хрватскиот и српскиот БДП по глава на жител. Извор: Светска банка

Хрватска е значително полоша од Чешка и Словенија, но е значително подобра од Србија

Овој хрватски економист додава дека според истиот БДП, Хрватска е дупло помалку развиена од Чешка и Словенија, кои се приближуваат кон европскиот просек од 26-27.000 долари по глава на жител.

“Кога ќе го погледнеме овој индикатор, се разбира, Србија се уште не е ни блиску до Хрватска. Меѓутоа, со оглед на тоа што Србија има двојно повеќе жители (отколку Хрватска има двојно повеќе од Словенија), тогаш овие агрегатни податоци за износот на вкупниот новосоздадена вредност, вкупен БДП Во таа смисла, Александар Вучиќ веројатно ја искористи оваа бројка за големината на БДП “, вели економистот.

Минатата година Србија привлече многу повеќе инвеститори отколку Хрватска

 

Тој смета дека е важно да се истакне дека Србија привлекува странски инвеститори. И многу повеќе од Хрватска.

“Гледаме три работи во Србија. Минатата година тие привлекоа 4,3 милијарди евра странски инвестиции. Ова се податоци од Светска банка. Хрватска не привлече ниту милијарда. Но, Србија привлекува странски инвестиции како Романија и Бугарија, земји со евтина работна сила. Во Србија , платите се многу ниски, Хрватска има просек од околу 750, а Србија околу 350. Најважните работи за економски развој се институциите. Хрватска припаѓа на Европската унија и ги приспособува своите институции кон нејзината најдобра практика. „Србија е далеку од тоа Србија нема развиена институција. Таа создава инвеститори кои, се разбира, влијаат врз развојот на БДП “, рече Новотни за Индекс хр

БДП на Србија расте поради странските инвеститори привлечени од евтина работна сила

Инвеститорите во Србија се привлечени од геостратешката позиција и ефтината работна сила, но Хрватска има технолошки напредок.

„Две или три компании се кристализираа во последните години, како што се Инфо Бип и Римац технологија, тие се далеку поголеми по вредност од ИНА и која било компанија во Србија“, споредува економистот.

На изјавата на Вучиќ дека на Хрватите им пречи силна Србија, тој одговори дека тоа не е вистина

“Во интерес на Хрватска е Србија да напредува. Тоа едноставно не е политичко, туку економско прашање. Исто како што Хрватска е заинтересирана за напредокот на Босна и Херцеговина, бидејќи на тој начин хрватските компании имаат место за производство на производи, тоа е многу тешко поради ниската куповна моќ на тие пазари. “Овие три постјугословенски земји, Хрватска, БиХ и Србија, постојано се споредуваат, тие се како овни на работ, особено Хрватска и Србија. Тоа е остаток од балканскиот менталитет дека мора постојано да се споредуваме со нашите соседи, наместо секој да си ги гледа своите работи “, рече Новотни.

„Економските односи меѓу Хрватска и Србија се многу подобри од политичките“

 

Кога ги споредува Хрватска и Србија, тој нагласува дека имаме членство во ЕУ, НАТО и идно членство во монетарната унија на ЕУ, што ни дава можност да го забрзаме развојот без да се потпираме на туризмот. Новотни предвидува брз развој на Хрватска.

“Хрватска се развива во технолошки сектор што постигна големи достигнувања за кратко време и што ја разликува Хрватска од Србија. Тие сеуште го темелат својот еколошки развој врз старите концепти. Она што е сигурно е дека Србија има доволно природни ресурси за развој, има релативно евтина електрична енергија, руди и суровини кои се важни за производство на батерии, но се покажа дека природните ресурси не се пресудни за економскиот развој или не се доволни. Венецуела е најдобриот пример, со изобилство нафта е сиромашна земја, од друга страна, Швајцарија нема нафта и таа е една од најбогатите земји.

Хрватска има некои други предности и во наредните години ќе постигне забрзан економски развој како што се случи во Словенија и Чешка. Темата за односите со Србија е политизирана, тоа е натпревар кој ќе го фрли каменот понатаму и нема смисла. Двете земји се соседни, треба да бидат пријателски расположени. За среќа, економската соработка меѓу Хрватска и Србија е многу, многу подобра од политичките односи “, подвлече аналитичарот, за Индекс.хр

Видео на денот