VIDEO: Një dokumentar interesant zbulon pse serbët adhurojnë Putinin

Dokumentar për fshatin serb Putinovo dhe marrëdhëniet serbo-ruse/Foto: Screenshot/H1

Në televizionin e Beogradit N1 është publikuar dokumentari “Prijatelka” që trajton marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Rusisë, me autor gazetarin Adam Santovac.

Tema nuk mund të jetë më aktuale duke pasur parasysh se Serbia, së bashku me Bjellorusinë, është i vetmi vend evropian që nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë për shkak të agresionit të saj ndaj Ukrainës.

“Çfarë fshihet pas dashurisë së qytetarëve të Serbisë ndaj Rusisë? Zemër apo mendje, mit apo fakte? A është Rusia mik dhe vëlla i Serbisë apo dy vendet janë thjesht partnerë? Filmi dokumentar “Friend” analizon marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Rusisë që nga vendosja zyrtare e marrëdhënieve diplomatike në shekullin e 19-të”, thuhet në njoftimin e këtij filmi dokumentar.

Këtyre pyetjeve u përgjigjen historianët Slavenko Terzic, Slobodan Markoviç, Milivoj Beshlin, Anja Vuliq, arkeologu Millosh Jurisic, Rasha Nedeljkov, si dhe banorët e Putinov, fshat i komunës së Medvegjës.

Si vendosi fshati në Serbinë jugore të emërohej me emrin Vladimir Putin?

Në fillim të dokumentarit, Santovac shkon në Putinovo në Serbinë jugore, e cila deri në vitin 2014 quhej Adzinci.

“Meqë Putini është më i mirë, kështu qoftë. Sepse... Pelegrini ka qenë dikur nga Shqipëria dhe po kërcënojnë se do të na marrin gjithçka”, shpjegon Milica Petrushiq, një banore e fshatit, e cila thotë për Putinin se ai është një “sundimtar i madh”.

Putinovo është në fakt një shembull paradigmatik se si televizionet e regjimit në Serbi, përmes të cilave informohen shumica e popullatës, veçanërisht të moshuarit, ia dolën t'ua lajnë trurin qytetarëve të Serbisë në fushatën e tyre për të lavdëruar Vladimir Putinin.

Ekziston edhe një kafene e quajtur Krime në Putinovo, ku mund të shihni fotografitë e kriminelit të luftës Radovan Karaxhiç krahas fotografive të Putinit.

“Të biesh në dashuri me Putinin është një emocion që ka mbërthyer popullin e Serbisë për të paktën një dekadë”, thotë Santovac.

Marrëdhëniet e Rusisë me Serbinë përcaktohen sipas interesave

Pjesa e parë e dokumentarit i përgjigjet pyetjes se si u soll Rusia në rrugën drejt pavarësisë së Serbisë. Për shembull, Rusia cariste fillimisht refuzoi të mbështeste Kryengritjen e Parë Serbe kundër osmanëve, të cilën e gjeti si simpatike vetëm kur më vonë hyri në luftë me vetë Perandorinë Osmane.

Me fjalë të tjera, marrëdhëniet mes Rusisë dhe Serbisë që në fillim kanë qenë të përcaktuara sipas interesave dhe nga pala ruse nuk ka dashuri të madhe, e as nga pala serbe nuk mungon.

Në pjesën e dytë të “Friend”, Santovac flet për ngjarjet që formësuan marrëdhëniet mes Serbisë dhe Rusisë në shekujt 20 dhe 21.

Roli i Rusisë në Kosovë

“Pse nuk “biseduan” dy vendet mes dy luftërave botërore? Si ndikoi marrëdhënia mes Josip Broz Titos dhe liderëve sovjetikë në perceptimin e Rusisë? Pse e ashtuquajtura qeverisje demokratike në shekullin e 21 inkurajohet miti i miqësisë? Si arriti kulmin fiksimi me Rusinë gjatë sundimit të progresistëve dhe socialistëve?”, janë pyetjet që u jepen përgjigje në pjesën e dytë të dokumentarit.

Kujtohet gjithashtu se Putini ka vizituar disa herë ushtarët rusë në Kosovë, të cilët i tërhoqi në vitin 2003, duke dobësuar pozitën e Serbisë.

Por më vonë Serbia filloi të varej nga Rusia kur ishte fjala për bllokimin e përparimit të Kosovës në institucionet ndërkombëtare. Prandaj sot shumë në Serbi, me ndihmën e madhe të propagandës televizive, e konsiderojnë atë si mbrojtëse të vendit të tyre.

Politikanët serbë kanë bërë një yll nga Putini

Pjesa më interesante e “Friend” është sigurisht analiza e dashurisë serbe për Putinin. Teza e Santovac është se serbët në fakt e pëlqejnë Putinin shumë më tepër se Rusinë.

Ndër të tjera, mund të shohim se si të gjitha autoritetet serbe morën pjesë në glorifikimin e Putinit, nga ai i Vojisllav Koshtunicës, përmes atij të Boris Tadiqit e deri te qeveria aktuale progresive. Përjashtimi i vetëm nga kjo ishte Zoran Gjingjiq.

Tingëllon paradoksale, por ishin politikanët serbë ata që e bënë Putinin yll në Serbi në njëzet vitet e fundit.

Sido që të jetë, “Friend” është një dokumentar i denjë për vëmendje, i cili trajton temën e tij në mënyrë informative dhe humoristike.

Meqë ra fjala, Adam Santovac, i cili është autor i “Friend” është gazetar serb, i lindur në vitin 1988 në Kikinda. Nga viti 2014 deri në vitin 2019 ka qenë pjesë e ekipit të televizionit H1. Në pesë vjet si reporter, ai botoi 910 raporte, raporte, analiza. Ai është autor i nëntë filmave dokumentarë dhe fitues i nëntë çmimeve gazetareske.

Si bursist i Fulbright, ai do të shkojë në Shtetet e Bashkuara për studime pasuniversitare në vitin 2020. Në Universitetin e Nju Jorkut (NYU), ai është duke përfunduar studimet master për lajme dhe film dokumentar.

Nga viti 2022 është sërish pjesë e ekipit N1 në pozicionin e gazetarit dhe producentit të programit dokumentar.

Video e ditës