Histori Të jetosh në një strehë: Në vend që të isha viktimë, u ndjeva si kriminel

Dhuna në familje
Ilustrimi: Dhuna në familje / Foto: MPB

Ika nga shtëpia për të shpëtuar jetën time dhe përfundova në një strehë ku u ndjeva si kriminel, jo viktimë. Nuk kisha akses në telefon apo internet, isha nën vëzhgim të vazhdueshëm me video dhe nuk më lejuan të largohesha nga streha. Kështu e nis rrëfimin e fatit të saj të trishtë jetësor bashkëbiseduesja jonë, e cila ka dashur të mbetet anonime.

- Qendrat e strehimit janë e vetmja mundësi kur jeta bashkëshortore bëhet ferr dhe e rrezikshme për jetën dhe nuk keni ku të shpëtoni. Viktimat janë shpesh të pasigurta, nuk kanë vetëbesim apo para. Ata janë në prag të rimendimit dhe kthimit te dhunuesi dhe kushtet në qendrat e strehimit e inkurajojnë këtë. Aty kisha ushqime dhe sende higjienike, por “ra” mendërisht. U ndjeva si i burgosur. Ditët kalonin ngadalë. Në fillim kishte një televizor, pastaj u prish. Gjashtë muajt e parë e kam pasur shumë të vështirë t'i kaloj në atë qendër strehimi, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ndërsa ishte atje, ajo kërkoi të dilte për të vizituar babain e saj në spital, i cili vuante nga kanceri, por nuk iu lejua ta bënte këtë. Shpjegimi ishte se ajo nuk duhet të largohej nga shtëpia për sigurinë e saj.

- A jemi ne viktima që jemi rrahur dhe abuzuar mendërisht, a duhet të ndalemi me jetën tonë, të kemi frikë të dalim në rrugë ndërsa dhunuesi jeton rehat në një shtëpi të përbashkët në të cilën gratë kontribuojnë po aq sa burrat? Jam e shkolluar, shtatë vite kam punuar si stomatologe, gjithçka kam fituar investova në shtëpinë e familjes që duhet të lija për të jetuar si e burgosur, thotë viktima e dhunës në familje, e cila është edhe nënë e dy fëmijëve 1,5 vjeç. dhe 3,5 vjet.

Fëmijët ishin arsyeja pse babai i saj nuk donte ta kthente në shtëpinë nga e cila ishte larguar për t'u martuar.

- Më tha, të dërgova pa fëmijë, do të të kthej por pa fëmijë, nuk i dua fëmijët e tu. Unë jam nënë, si mund t'i lë fëmijët? Kjo është arsyeja pse unë ende mbaj veten dhe jetoj në një qendër strehimi. Por tani ndihem më mirë, më transferuan në një shtëpi tjetër ku i kam të gjitha kushtet, fillova t'i çoj fëmijët në kopsht, mund të eci lirisht. Nëse mund të gjej një punë, do të shpëtoj veten nga kjo jetë, thotë kjo grua e pakënaqur.

Një tjetër bashkëbisedues ynë kaloi vetëm tre muaj në qendrën e strehimit. Dhe tani ajo është nënë beqare e një vajze shtatëvjeçare.

- Nuk doja të shkoja në qendrën e strehimit. E dija që nuk ishte e lehtë, por ishte zgjidhja ime e fundit. Dola disa herë nga konvikti dhe u ktheva përsëri. Isha i revoltuar pse duhej të largohesha. A nuk duhet të largohet dhunuesi nga shtëpia. Çfarë drejtësie është që një nënë me një fëmijë të vogël të largohet nga shtëpia pa e ditur se në çfarë po futet dhe ku do të përfundojë? Megjithatë, isha i vendosur. "E dija se ishte e përkohshme dhe se ishte më mirë sesa të rriheshe çdo ditë," tha një nga gratë me të cilat foli Sloboden Pecat.

Duke kërkuar strehim nga autori, viktimat hyjnë në një terren krejtësisht të panjohur, nga i cili është e pamundur të largohen pa kaluar afati i caktuar nga Qendra për Veprimtari Sociale. Në qendrat e strehimit nuk lejohet përdorimi i celularëve apo mjeteve të tjera të komunikimit, për të parandaluar kontaktin e viktimës me botën e jashtme. Është goditja e parë që marrin gratë, tashmë të traumatizuara, por problem shtesë është fakti se nuk lejohen të marrin me vete fëmijët e tyre nëse janë djem dhe kanë mbushur 14 vjeç.

Savka Todorovska, kryetare e Unionit të Grave të Maqedonisë, thotë se ndërgjegjësimi i grave ka ndryshuar dhe tani, për dallim nga më parë, më pak femra dëshirojnë të vendosen në strehimore.

- Ata janë të vetëdijshëm se kanë të drejtë në shtëpinë ku jetojnë. Edhe nëse nuk blihet me fonde të përbashkëta, edhe nëse është trashëgimi e burrit, nëse është ngacmues, gruaja kërkon nga policia që ta largojë nga shtëpia. Më vjen veçanërisht mirë që gratë në një farë mënyre morën vetëdije dhe kuptuan se nuk duhet të rrihen dhe të ikin nga shtëpia me fëmijët në krahë. Tani mbetet të fillohet me aplikimin e ndryshimeve në Ligjin për dhunën në familje me të cilat parashihet largimi i kryerësit nga shtëpia, me paraqitjen e viktimës, thotë Todorovska.

Rrjeti Kombëtar kundër Dhunës ndaj Grave dhe Dhunës në Familje thotë se policia ka mundësi t'i propozojë gjykatës vendosjen e masës për largimin e autorit nga shtëpia, pavarësisht nga pronësia.

- Kur merret me një rast të dhunës në familje, policia ka mundësi t'i propozojë gjykatës vendosjen e masës për largimin e dhunuesit nga shtëpia, pavarësisht pronës, dhe ndalimin e afrimit në banesë, por çfarë ndodh zakonisht në praktikë. është autori që të lihet në shtëpi, kurse viktima është ai që detyrohet të largohet, thonë nga Rrjeti Kombëtar kundër Dhunës ndaj Grave dhe Dhunës në Familje.

Në Maqedoni funksionojnë 11 shërbime të specializuara për përkujdesje ndaj viktimave të dhunës në familje në 6 rajone planifikuese, tre në rajonin e Shkupit, një në jugperëndim, dy në lindje, dy në rajonin e Vardarit, një në atë juglindor dhe dy në rajon. Rajoni i Pellagonisë.

Ministria e Punës dhe Politikës Sociale ka hapur tetë shërbime të specializuara për përkujdesjen e viktimave të dhunës në familje, nga të cilat dy Qendrat e Krizave në Prilep dhe Shtip, (në të cilat akomodimi i viktimave është nga ora 24 deri në 72 orë, kur ka njohuri për një kërcënim serioz real për jetën dhe shëndetin e viktimës së dhunës në familje). Qendrat e tjera rajonale për viktimat e dhunës në familje janë të vendosura në Shkup, Veles, Koçan, Sveti Nikollë, Manastir dhe Ohër e Strumicë. Në to viktimat mund të kujdesen për të paktën 3 muaj me mundësi zgjatje deri në 1 vit. Në Shkup funksionojnë edhe Qendra e Krizave “Shpresa” dhe Qendrat për viktima të dhunës në familje, të organizuara nga Gratë e qytetit të Shkupit. Në të gjitha këto qendra mund të akomodohen gjithsej 103 persona.

Video e ditës