Mediat serbe për kompanitë kontestuese: Maqedonia “parajsë” për mbretërit bullgarë

Foto RTS:rs

serb"RTS“ ka komentuar gjendjen aktuale mes kompanive kontestuese në Maqedoni, e cila ka sjellë keqkuptime të reja mes Shkupit dhe Sofjes. Siç shkruan “RTS”, trashëgimia historike mbetet problemi më i madh në marrëdhëniet mes dy fqinjëve.

Emrat e dhënë për shoqatat e pjesëtarëve të pakicës bullgare në Maqedoninë e Veriut shkaktuan protesta serioze tek maqedonasit dhe komuniteti hebre, shpjegon “RTS”. Shoqatat e reja në Ohër dhe Bogdanci morën emrin e Ferdinandit I që abdikoi pas Luftës së Parë Botërore dhe djalit të tij Boris III që ishte përgjegjës për persekutimin e hebrenjve në Maqedoni.

“Ky është provokim i qëllimshëm dhe fyerje për komunitetin hebre, si dhe fyerje për shtetin maqedonas dhe banorët e tij”, kanë reaguar nga Komuniteti hebre në Maqedoninë e Veriut, duke kujtuar se pas vendimit të Borisit të Tretë për të futur ligje racore në këmbim të territoreve në Maqedoni, më shumë se 7.000 hebrenj maqedonas u vranë në kampin e përqendrimit Treblinka.

Qendra Kulturore Ivan Mihailov – Manastir/Foto: Screenshot

7.144 pjesëtarë të komunitetit hebre në Maqedoni janë deportuar në kampin e përqendrimit në Treblinka, kujton “RTS”. Vetëm disa mbijetuan dhe Muzeu i Holokaustit u ndërtua në vendin e ish vendbanimit hebre në Shkup.

Mediat serbe shpjegojnë se si Bullgaria, pas një sërë marrëveshjesh me Gjermaninë, pushtoi pjesë të mëdha të Rumanisë dhe Bullgarisë dhe miratoi një sërë ligjesh antisemite, të cilat zbatoheshin kryesisht në territoret e pushtuara. Hera e fundit që Boris III foli me Adolf Hitlerin ishte në gusht 1943, kur ai refuzoi t'i bashkohej luftës kundër BRSS. Menjëherë pas atij takimi, ai vdiq nga një atak në zemër dhe shumë historianë bullgarë pohojnë se u helmua.

“Ndoshta dikush mendon se promovimi dhe glorifikimi i fashistëve dhe nazistëve forcon marrëdhëniet e mira fqinjësore”, kanë thënë komuniteti hebre, transmetojnë mediat serbe.

Muzeu i Holokaustit thekson se dëbimi është rënë dakord drejtpërdrejt me Adolf Eichmann dhe se në fazën e parë, rreth 13.000 hebrenj nga Maqedonia dhe zona përreth Pirotit dhe 8.000 të tjerë nga Sofja janë caktuar për dëbim. Nga ky numër, 11.343 persona u transferuan në kampin Treblinka. Dëbimet u ndërprenë në maj të vitit 1943 pas presionit të fortë të publikut dhe kishës, kujton “RTS”.

Shoqata “Borisi i Tretë”: Ne nuk jemi nazistë

Nga ana tjetër, shoqata “Boris Third” pretendon se nuk është neonaziste dhe as nuk bashkëpunon në asnjë mënyrë me lëvizjet antisemite.

“Me respekt të madh për popullin hebre dhe me keqardhje për gjërat që kanë ndodhur në të kaluarën, ne ecim së bashku në të ardhmen e atdheut tonë maqedonas drejt vlerave evropiane... Shoqata jonë u krijua për të ushqyer kulturën bullgare dhe imazhin dhe veprën e Car Borisi i Tretë, unifikuesi”, thekson shoqata.

Përmendja e emrit Ivan, apo Vanço Mihajlov, ka shkaktuar një ortek indinjate edhe në Maqedoninë e Veriut, shkruajnë mediat serbe.

Vanço Mihailov ishte udhëheqës i Organizatës së Brendshme Revolucionare Maqedonase ose VMRO, pas një sërë atentatesh në të cilat u vra lidershipi i mëparshëm i asaj organizate. Bashkëpunëtori i tij më i ngushtë, Vlado Chernozemski, në vitin 1934 në Marsejë, në bashkëpunim me lëvizjen ustashane, vranë mbretin jugosllav Aleksandër I dhe ministrin e Jashtëm francez, Louis Bartou.

Gjatë luftës, Mihailov, pas takimeve me Adolf Hitlerin dhe Heinrich Himmlerin, tentoi të organizojë njësi naziste në Maqedoni dhe Bullgari, pas së cilës jetoi në Zagreb, prej nga u arratis në Itali, shkruan “RTS”. Mihailov vdiq në 1990 në Romë.

Arkivi i fotove

Ndaj kësaj lëvizjeje reagoi ashpër komuniteti hebre, duke shprehur neveri për shkak se qendra kulturore në Manastir mban emrin e një fashisti dhe bashkëpunëtor të ngushtë të nazistëve.

“Ky akt është një fyerje për hebrenjtë dhe një kërcënim për të drejtat dhe liritë e njeriut. Është shembull klasik i mosrespektimit dhe falsifikimit të historisë”, thonë nga komuniteti hebre në Maqedoninë e Veriut.

Shoqata “Car Boris” është regjistruar në nëntor të vitit të kaluar, por informacioni për këtë rast ka dalë vetëm këtë javë. Shoqata e tretë bullgare në Maqedoninë e Veriut, e cila sipas njoftimeve do të quhet “Ferdinandi i Parë”, ende nuk është regjistruar, raportojnë mediat serbe.

Si pushtimi fashist u bë administratë

Autoritetet në Sofje besojnë se para fillimit të negociatave është e nevojshme të zgjidhen çështjet që kanë të bëjnë me identitetin kombëtar maqedonas, përkatësisht çështjen e gjuhës dhe identitetit të heronjve kombëtarë, përfshirë edhe Goce Dellçevin. Po ashtu, Sofja kërkon që termi “pushtimi bullgar në Luftën e Dytë Botërore” të zëvendësohet në tekstet shkollore me fjalën “administratë”, të cilin shumica dërrmuese e maqedonasve e refuzon me revoltë, shkruan “RTS”.

Në thelb, siç thotë autori i tekstit, Sofja po përpiqet të ndalë kërkesat për njohjen e maqedonasve në Bullgari si pakicë kombëtare, megjithëse sipas rezultateve të regjistrimit të fundit, në Maqedoninë e Veriut jetojnë rreth 3.500 bullgarë. .

Bullgaria thekson gjithashtu se "gjuha maqedonase është krijuar në vitin 1944", dhe se ajo mund të konsiderohet vetëm si "formë e shkruar rajonale e gjuhës bullgare". Me ardhjen në pushtet të tashmë ish-kryeministrit Kiril Petkov, atmosfera në Bullgari ka ndryshuar pak, por ende nuk është në dukje një marrëveshje mes dy palëve për çështjet e diskutueshme historike, përfundon “RTS”.

Autori i tekstit është Rade Maroevic, gazetar i RTS

Video e ditës