DAVA – Frika e Gjermanisë nga “partia e Erdoganit”

Rexhep Tajip Erdogan
Recep Tayyip Erdogan/ Foto: EPA-EFE/VYACHESLAV PROKOFYEV

Prej ditësh Gjermania ka debatuar për themelimin e një partie të re. Quhet DAVA. Kritikët vënë në dukje se është një zgjatje e presidentit turk Erdogan. Kush qëndron pas DAVA-s dhe cili është qëllimi i tij?

Krijimi i partisë së re DAWA, “Aleanca Demokratike për Diversitet dhe Zhvillim”, prej ditësh po shkakton debate të ashpra në Gjermani. Thuhet se ajo është e afërt me Ankaranë, madje disa e akuzojnë se është zgjatuese e presidentit turk Erdogan. Për herë të parë, kandidatët duhet të jenë tashmë më 9 qershor, në zgjedhjet për Parlamentin Evropian.

Tashmë dihen katër emra kandidatësh. Të gjithë janë dalluar në të kaluarën përmes lidhjeve të tyre me Ankaranë. I pari në krye është Fatih Zingal, një avokat i cili prej kohësh ka figuruar si zëdhënës i Bashkimit të Demokratëve Evropianë, sipas autoriteteve gjermane një organizatë lobuese e partisë në pushtet AKP të Turqisë, e themeluar në 2004 në Këln. Ndër të tjera, organizata organizon paraqitje parazgjedhore të Erdoganit dhe njerëzve të tjerë në Gjermani dhe në mbarë Evropën.

Dhe Jonca Kayaoglu, ish-presidentja e rinisë së UID në shtetin e Baden-Vyrtemberg, do të kandidojë për DAVA me dëshirën për ta përfaqësuar atë në Parlamentin Evropian. Ajo angazhohet në rrjetet sociale dhe mbledh firma, në mënyrë që të marrë pjesë në zgjedhje. Sigurimi i 4 mijë firmave të nevojshme në rastin e saj konsiderohet një formalitet i pastër.

Dy kandidatët e tjerë, Mustafa Yoldas dhe Ali Ihsan Inli, janë zyrtarë të njohur të komunitetit turko-musliman të Gjermanisë Veriore. Yoldas prej vitesh është i angazhuar me Bashkësinë Islame Milli Geris, Inli në Unionin Turko-Islamik, shkurt DITIB. Të dyja organizatat ushqejnë marrëdhënie me Ankaranë.

Dora e zgjatur e Erdoganit?

Kryetar i partisë është Teifik Ezkan. Ai punon për një kohë të gjatë për degën gjermane të televizionit shtetëror turk TRT, të cilin AKP e ka kthyer në një makinë propagande në 20 vitet e fundit. Kritikët e akuzojnë atë se raporton në mënyrë të njëanshme dhe ekskluzive për fenomene negative në Gjermani, si racizmi, islamofobia apo inflacioni i tepruar. As edhe një fjalë për problemet në Turqi, si inflacioni rekord në Bosfor. Ezkan ndonjëherë ka në sy politikanë gjermanë. Pasi iu drejtua ministrit të Bujqësisë Cem Ezdemir me kritika destruktive për shkak të deklaratës së tij për Erdoganin, në një rast tjetër ai diskreditoi deputetin e CDU-së, Serap Giler, se kishte veshur një fund gjoja shumë të shkurtër në Konferencën Islamike. Pavarësisht marrëdhënieve të ngushta me Ankaranë, DAVA mohon zyrtarisht të jetë partia e Erdoganit. Në pyetjen e DV-së, kandidati Zingal thotë se përfshirja dhjetëvjeçare e Yoldas dhe Inlit në Milli Gerris dhe DITIB nuk e tregonte një gjë të tillë.

“As fakti që mbi 65 për qind e turqve në Gjermani, përfshirë Presidentin Ezkan dhe mua, e konsiderojnë atë president dhe politikën e tij më të mirë se shumë ish-presidentë të shtetit apo kryeministra. Megjithatë, ne nuk jemi një zgjatim i Erdoganit”, përsërit Zingal.

Një përpjekje e re për të influencuar në Gjermani

Profesor Kemal Bozaj nga Qendra për Kërkime mbi Radikalizimin dhe Parandalimin në Universitetin Ndërkombëtar të Shkencave të Aplikuara në Këln ka një mendim tjetër. “AKP-ja dhe grupet e afërta me Erdoganin janë përpjekur për një kohë të gjatë të krijojnë strukturat e tyre lobuese në Gjermani, për të fituar ndikim në skenën politike në vend”, thotë profesori. Krijimi i DAVA është një tjetër përpjekje në serial.

Paraardhësit, si partia BIG apo AD-Democrats, nuk çuan në suksesin e dëshiruar. Në zgjedhjet federale të vitit 2017, grupe pranë Ankarasë mobilizuan votuesit për të mbështetur AD-Democrats, të cilët megjithatë morën vetëm 41.251 vota. Në zgjedhjet europiane të 2019-ës ata provuan fatin me “Union për Inovacion dhe Drejtësi” BIG, që është pranë AKP-së. Por edhe ata morën vetëm 68.647 vota.

Në vitin 2021, ata shkuan në zgjedhje me partinë tashmë ekzistuese "Team Todenheffer". Me ndihmën e reklamave të ish-futbollistit gjerman Mezut Ezil, partia ka marrë 220.235 vota.

Prandaj grupe të tilla, thekson Bozaj për DV, janë në kërkim të mënyrave të tjera alternative për t'u futur në politikë. “Tashmë njihen personazhet aktuale të DAVA-s, të cilët janë aktivë edhe në rrjete pranë AKP-së dhe strukturave lobuese. Prandaj, mund të supozohet se DAVA, si krah i zgjatur i Erdoganit, dëshiron të fitojë ndikim në Gjermani”, përfundon profesori.

DAVA gjithashtu dëshiron të kontaktojë njerëz jashtë mjedisit turk

Sipas Janer Aver, një politolog nga Qendra për Studimet e Turqisë dhe Integrimit, në Gjermani janë rreth 800 mijë votues me origjinë turke, prej të cilëve rreth 50 për qind votuan në zgjedhjet e fundit, kryesisht për partitë e qendrës së majtë. Aver beson se DAVA nuk ka shumë shanse për sukses. Themeluesi i DAVA-s, Zingal thotë se “për mandatin e parë në Parlamentin Europian duhen rreth 250 mijë vota dhe të gjitha parashikimet e ekspertëve thonë se mund t’i marrim”. Nëse mund të ketë mandate shtesë varet nëse DAVA do të arrijë tek votuesit e tjerë jashtë mjedisit turk.

“Jehona e madhe mediatike e ditëve të kaluara është në favorin tonë, tani jemi të njohur në të gjithë Gjermaninë. Nuk do të kishim mundur ta arrinim këtë edhe me një buxhet të madh marketingu”, shton ajo.

Nëse DAVA de facto arrin të depërtojë në grupe të tjera votuesish, si myslimanët me pasaporta gjermane, ata do të kishin potencialin për të fituar një mandat në Strasburg, vlerëson Aver, por dyshon se do t'ia dalin.

"Shumë turq të interesuar politikisht janë tashmë të angazhuar në mënyrë pasive ose aktive në partitë e themeluara gjermane dhe nuk do të kalojnë në DAVA", beson ai.

Qëllimet afatgjata të DAVA

Përveç zgjedhjeve evropiane, DAVA ka në fokus edhe planet afatgjata. Degët lokale dhe krahinore duhet të krijohen së shpejti në mënyrë që të marrin pjesë në zgjedhje të tjera në të ardhmen. Studiuesi i ekstremizmit, Bozaj, beson se fuqizimi i partive të tilla me orientim etniko-fetar-nacionalist si DAVA është i mundur “edhe për shkak të klimës aktuale raciste në Gjermani”. Përveç kësaj, Bozaj tregon rrezikun që DAVA mund të theksojë tendencat ekstremiste apo tensionet mes grupeve të ndryshme dhe brenda komunitetit me origjinë turke. Sidomos në nivelin lokal DAVA mund të përpiqet të ndikojë në vendimet politike lokale dhe në këtë mënyrë të ndikojë në bashkëjetesën.

“Mbi të gjitha në qytete, ku përqindja e njerëzve me origjinë turke në popullsi është shumë e lartë”, paralajmëron Bozaj.

Burimi: Deutsche Welle/ Autori: Elmas Topcu

I dashur lexues,

Qasja jonë në përmbajtjen e internetit është falas, sepse ne besojmë në barazinë në informacion, pavarësisht nëse dikush mund të paguajë apo jo. Prandaj, për të vazhduar punën tonë, kërkojmë mbështetjen e komunitetit tonë të lexuesve duke e mbështetur financiarisht Shtypin e Lirë. Bëhuni anëtar i Sloboden Pechat për të ndihmuar objektet që do të na mundësojnë të ofrojmë informacion afatgjatë dhe cilësor dhe Së bashku të sigurojmë një zë të lirë dhe të pavarur që do të jetë GJITHMONË NË ANËN E POPULLIT.

MBËSHTETNI NJË SHTYP TË LIRË.
ME SHUME FILLESTARE 60 DENARË

Video e ditës