Кој се плаши од промена на изборниот модел!

Дилемата каков изборен модел е најсоодветен за нас е тема на дебати уште од деведесеттите години кога се одржаа и првите парламентарни избори во независна Македонија. Значи со децении наназад се заговараат промени на изборниот модел и на бројот на изборни единици, иако за не толку долга парламентарна изборна традиција Македонија ги проба речиси сите изборни модели. И пак не сите се задоволни. Едноставно таков идеален модел што би ги задоволил интересите на сите политички партии,не постои. Ниту пак секој од постојните модели е применлив кај нас, а уште помалку е корисен за функционирањето на државата. Едно е да имаш репрезентативен модел а друго, функционален.

Она што не е испробано досега во изборната пракса е моделoт -пропорционален модел со една изборна единица и отворени листи.

Овој модел се провлекува како идеја од почетокот на демократските избори, но никако да дојде на ред.
Едноставно сите го заговараат, никој не го сака.

Прочитајте и...  Бар: Во протестите во САД постои надворешно мешетарење

Најгласни заговорници беа, или се, помалите политички партии и дел од политичките партии на помалите етнички заедници, со надеж дека на тој начин расфрланите низ државата нивни приврзаници ќе им овозможат барем еден до тројца пратенички мандати.

На тој начин фактички Македонија би била соодветно претставена во Собранието како израз на вољата на поголемиот број граѓани и на етничките заедници кои со постојниот модел не успеваат во тоа.

Но велам – беа, затоа што во меѓувреме во долгогодишната доминација на големите политички групации, дел од нив, дејствувајќи во коалиција се дефакторизираа како посебни политички субјекти и пред гласачкото тело почнаа да го губат својот претходен идеолошки профил.

На овој начин „големите“ и „малите“, сите заедно, влегоа во маѓепсан круг на внатре коалициско пазарање и докажување кој колку вреди.

Истакнувањето на „својата вредност“ до израз доаѓа особено пред изборите, во фазата на изготвување на изборните листи. Но тие вредности сега веќе не се засниваат на реална „пазарна“ моќ докажана со самостоен настап на последните парламентарни избори, туку на учинокот постигнат за и во време на заедничката политичка борба во текот на еден мандат.

Прочитајте и...  Шпанија се предомисли, не ги отвора границите во јуни

„Вината“ за ваквата на некој начин подредена улога на помалите коалциски партнери не е толку кај нив, колку во „поголемиот брат“, кој благовремено ги апсорбирал кај себе за да си ја зголеми својата политичка моќ. Делот од „вината“ кај помалите е што со текот на времето се улежуваат во комотноста на коалицијата и „загарантираноста“ на пратеничките мандати, без при тоа да имаат обврска да трчаат сами во изборната кампања, што не е лесна и евтина работа.

Оттаму иако сега „сите“ се залагаат за една изборна единица, тешко е да се поверува дека баш сите и го сакаат тоа. Тоа е како една српска поговорка: „Тражим посао, али молим бога да га не наѓем“.

Прочитајте и...  САД воведоа рестрикции за уште 33 кинески компании

Притисокот кој сега се создава е повеќе кон воведување отоврени листи како повисок степен на демократизација на самите партии. И тој притисок повеќе доаѓа од експертите и од странците, зашто станува јасно дека само со демократизација на нашите „султан“ партии ќе се демократизира и целото општество.

Повеќе од јасно е дека ако се продолжи по старо, Македонија од „заробена држава“ полека и лесно се претвора во „заробено општество“ во трипартитна поделба на власта и институциите.

Несомнено дека за промена на изборниот модел е неужен политички консензус, но иницијативата се чини повторно ќе мора да ја преземе онаа партија која и се заложи да не ослободи од „заробената држава“, нудејќи „едно општество за сите“ или скратено во синтагмата „живот за сите“.

Ако не на овие, тогаш на некои идни парламентарни избори.

Прочитај повеќе

ТВИТЕР ВОЈНАТА ПРОДОЛЖУВА: Социјалната мрежа ја блокираше снимката на Трамп за убиениот Флојд

Слободен печат

Безбедноста и здравјето на туристите и туристичките работници главен приоритет на Грција во пресрет на летната сезона

Слободен печат

НОВА ВОЗНЕМИРУВАЧКА СНИМКА ОД САД: Полицајци удрија и срушија 75-годишен маж на земја (ВИДЕО)

Слободен печат

Вјоса Османи: Косово од 2016 година доби неколку десетици милиони евра од Србија и тоа остана во тајност

Слободен печат

Бислимоски: Не очекувам било какви проблеми во енергетскиот сектор при евентуален втор бран на Ковид-19

МИА Агенција

Босанец со нож повредил тројца полицајци во Њујорк: Постојат сомненија дека се работи за Исламистички тероризам

Слободен печат

Остави Коментар

Прочитај повеќе

Хоти: Јас ќе го водам дијалогот со Србија

Слободен печат

Укинат полицискиот час во Лос Анџелес, Сан Франиско и Сан Хозе

Слободен печат

Граѓаните ќе мора да се стрпат: Замена на водомери само во итни случаи, „Водовод“ со минимална залиха

Анета Стојковска

Бугарија го врати 14-дневниот карантин за лица кои влегуваат од Македонија

Слободен печат

МВР: 48 лица не ја почитувале забраната за движење, 38 од нив се лишени од слобода

Слободен печат

Од утринава се отвораат границите меѓу Унгарија, Австрија, Чешка и Словачка

Слободен печат