Израел и Иран за малку ќе го вратеа Трамп во војната
Сто дена по почетокот на конфликтот, американскиот претседател Доналд Трамп сè уште не успеа да обезбеди достижен договор за крај на војната на Блискиот Исток, а понеделникот и вторникот ги помина во обид да спречи нејзино целосно обновување.
Изминатиот ден го нагласи ризикот САД повторно да бидат вовлечени во големи борбени операции на Блискиот Исток, иако претседателот Доналд Трамп јасно сака да излезе од конфликтот, анализира „Аксиос“.
Препорачано
Во понеделникот, Трамп ги оддалечи Израел и Иран од работ на нова ескалација, но не е јасно колку долго ќе трае тоа.
Сто дена по почетокот на конфликтот, Трамп сè уште не успеа да обезбеди достижен договор за крај на војната, а изминатите 24 часа ги помина во обид да спречи нејзино целосно обновување.
Трамп се најде во дилема. Од една страна, тој тврди дека „разбира оти за неговиот клучен сојузник Бенјамин Нетанјаху би било речиси невозможно да остави ирански ракетен напад без одговор“. Од друга страна, наводно е „загрижен дека нова размена на удари може да доведе до целосна војна“.
Американскиот претседател во телефонско интервју за „Аксиос“ изјави оти наводно го предупредил израелскиот премиер дека, ако повторно влезе во војна со Иран, може да се најде во ситуација да војува сам.
Ескалацијата почна во неделата наутро, кога Израел нападна цел на Хезболах во Бејрут.
Трамп не бил задоволен од нападот
Израелски извор рече дека израелската војска ја известила Централната команда на САД пред нападот во Бејрут, но не и Белата куќа. Американски функционер рече дека Трамп, кој неколку дена претходно за време на напнат телефонски разговор запрел сличен планиран израелски напад, бил незадоволен од нападот.
Потоа Иран лансираше ракети кон Израел, како што претходно најави дека ќе направи ако Израел ја нападне либанската престолнина. Некои во израелската војска верувале дека тоа е празна закана. Од тој момент, ситуацијата бргу ескалираше.
Трамп во неделата вечерта му се јавил на Нетанјаху и побарал од него да не возвраќа, изјави американски функционер.
Американскиот претседател тврдеше дека или за неколку дена ќе постигне договор со Иран, со што нападите би станале непотребни, или нема да успее, а во кој случај самиот би можел да ги предводи нападите врз Иран, изјави израелски извор запознаен со разговорот.
Израел уби најмалку 14 луѓе во Либан — оштети локалитет заштитен од УНЕСКО
Разговорот бил помирен
Двајца американски функционери и трет израелски извор рекоа дека разговорот бил многу помирен од оној неколку дена претходно, кога Трамп го нарекол Нетанјаху „луд“. Еден од функционерите го опиша разговорот како „учтив“, додека, пак, другиот забележа дека „никој не викал“.
Израелскиот извор рече дека Нетанјаху тврдел оти ако Израел не одговори на иранскиот напад, тоа би било лошо за Израел, лошо за САД и лошо за договорот што Трамп се обидува да го договори.
Неговиот аргумент бил дека неактивноста би испратила порака дека Иран има предност и дека може да ги одврати САД и Израел од воена акција.
Американскиот претседател купува време?
Разговорот завршил без јасна одлука од Нетанјаху. Некои американски функционери кои биле на разговорот почувствувале дека претседателот успеал да купи уште малку време.
Нетанјаху, пак, сметал дека иако Трамп бил против одмазднички напади, тоа „не било цврсто ‘не’“, рече израелскиот извор.
– Нема шанси Биби да го протолкувал тоа што му го кажа претседателот како согласност. Јасно му беше кажано дека претседателот не го поддржува тоа, но тој си го прави своето – рече американски функционер.
По состанокот со шефовите на безбедносните служби и командантите на израелската војска, Нетанјаху ја известил Белата куќа дека решил да продолжи со нападите.
Трамп во интервјуто тврдеше дека Израел „многу доцна нè извести“ за нападите во неделата.
– Тие веќе беа на пат. Но на крајот успеав да го ограничам (израелскиот напад) – рече Трамп.
Нетанјаху и Рубио разговарале за усогласување на целите
Израелски функционер потврдил дека Нетанјаху и други претставници на Израел во неделата вечер разговарале со американскиот државен секретар Марко Рубио за да се усогласат околу целите што Израел планирал да ги нападне. Потоа израелските сили погодија важен дел од најголемата петрохемиска постројка во Иран, како и други цели во Техеран. Иран одговори со нов ракетен напад, овој пат насочен кон Тел Авив.
Во понеделникот утрината следуваа уште две рунди напади и одговори, со што кризата се приближи до отворена војна. Американската војска не учествуваше во израелските напади, но помогна во пресретнувањето на иранските ракети.
Пет земји вршеле притисок за запирање на нападите
Трамп за Аксиос изјави дека добил повици од пет земји во регионот, кои барале од него да изврши притисок врз Нетанјаху да запре. Според него, и Иран испратил пораки дека е подготвен да ги прекине нападите ако Израел го направи истото.
Во меѓувреме, Израел подготвувал голем бран напади врз десетици чувствителни цели во Иран. Трамп му се јавил на Нетанјаху и го предупредил дека Израел може да остане сам. По разговорот, Нетанјаху им наредил на командантите да ги откажат нападите.
Иако Трамп тврди дека договор со Иран е блиску, иранскиот преговарач Мохамад Багер Галибаф порача дека Техеран нема доверба во Вашингтон. Според американски и израелски извори, кризата покажува дека интересите на Трамп и Нетанјаху сè повеќе се разидуваат.
