Συζήτηση με τη Marija Lozanoska, καθηγήτρια Μακεδονικής γλώσσας: Η αγάπη της μητρικής γλώσσας πρέπει να είναι η πιο βασική υποχρέωση κάθε ανθρώπου

Φωτογραφία: Ιδιωτικό αρχείο

«Δεν είμαι απαισιόδοξος και δεν θα πω ότι στους Μακεδόνες δεν αρέσει η γλώσσα, αλλά δεν έχουν πού να τη μάθουν, έχουν τελειώσει το σχολείο εδώ και πολύ καιρό και σύμφωνα με την εμπειρία μου, έχουν την επιθυμία να χρησιμοποιήσουν σωστά», λέει η Μαρία.

Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας. Η ημέρα αυτή γιορτάζεται σε όλο τον κόσμο με διάφορες δραστηριότητες που στοχεύουν στη διατήρηση και την προώθηση των μητρικών γλωσσών.

Με την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε με Μαρία Λοζανόσκα, πτυχιούχος καθηγητής Μακεδονικής Γλώσσας και Φιλολογίας και αδειούχος λέκτορας. Μεταξύ άλλων, είναι συγγραφέας των δύο μυθιστορημάτων «The Big L» και «The Other» και τραγουδοποιός.

Μαρία, πώς αποφάσισες ότι οι Μακεδονικές σπουδές θα είναι το επάγγελμά σου; Γιατί ένας λέκτορας εναντίον κάθε άλλου επαγγέλματος;

– Πάντα ήξερα ότι η γλώσσα είναι ριζωμένη μέσα μου. Έμαθα γράμματα από πολύ μικρός και το ταλέντο μου στο γράψιμο μου ψιθύριζε συνεχώς να δημιουργήσω. Μεγαλώνοντας με μια μητέρα καθηγήτρια Μακεδονικής γλώσσας, από την οποία έμαθα πολλά για την εκπαίδευση και το ίδιο το αντικείμενο, ήταν αναπόφευκτο να πλεύσω κι εγώ στα νερά του δασκάλου. Δουλεύοντας ως δάσκαλος και ως συγγραφέας ο ίδιος, έμπαινα όλο και περισσότερο στους κανόνες της γλώσσας, οπότε η αναβάθμιση σε διορθωτή ήταν μια λογική απόφαση.

Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας. Πόσο αγαπάμε και αγαπάμε ως Μακεδόνες τη μητρική μας γλώσσα όλο το χρόνο;

- Η αγάπη και ο σεβασμός της μητρικής γλώσσας πρέπει να είναι η πιο βασική υποχρέωση κάθε ανθρώπου. Δεν είναι όλοι ταλαντούχοι στη γλώσσα, αλλά όλοι μπορούν να τη σεβαστούν. Είμαστε ένας μικρός αριθμός ανθρώπων στον κόσμο και επομένως είμαστε ένα μικρό ποσοστό των ομιλητών του, και ως εκ τούτου θα πρέπει να αγωνιζόμαστε για αυτό όσο το δυνατόν περισσότερο σε καθημερινή βάση. Δεν είμαι απαισιόδοξος και δεν θα πω ότι στους Μακεδόνες δεν αρέσει η γλώσσα, αλλά δεν έχουν πού να τη μάθουν, έχουν τελειώσει το σχολείο εδώ και πολύ καιρό, και σύμφωνα με την εμπειρία μου έχουν την επιθυμία να τη χρησιμοποιήσουν σωστά . Εάν το κράτος παράσχει περισσότερους νόμους, κατευθυντήριες γραμμές και ψυχαγωγικό περιεχόμενο για εκμάθηση ή υπενθύμιση της γλώσσας, πιστεύω ότι το επίπεδο της μακεδονικής γλώσσας θα ανέβει σημαντικά. Εμείς ως άτομα δεν είμαστε αρκετοί, γι' αυτό χρειαζόμαστε πολύ μεγαλύτερα έργα.

Φωτογραφία: Ιδιωτικό αρχείο

Βρίσκεστε πίσω από το προφίλ στο Instagram «Λεκκτορκάτα», όπου δημοσιεύετε εκπαιδευτικό περιεχόμενο σχετικό με τη μακεδονική γλώσσα. Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα ορθογραφικά λάθη που γίνονται στα social media;

- Τα ίδια λάθη επαναλαμβάνονταν πάντα, και αυτό είναι με τις λέξεις «δεν ξέρω» και «ακόμα», και τα τελευταία χρόνια, οι μήνες και οι ημέρες της εβδομάδας γράφονται με κεφαλαίο γράμμα υπό την επίδραση του την αγγλική γλώσσα, αλλά είναι σωστή με μια μικρή.

Ποια είναι η στάση σας για τη γλώσσα στα μέσα ενημέρωσης;

- Οι πιο εγγράμματες, κατά τη γνώμη μου, είναι οι ειδήσεις στην τηλεόραση, επίσης η ανάγνωση των εκφωνητών είναι σε αξιοζήλευτο επίπεδο, αλλά φυσικά υπάρχει κάποιο λάθος και εκεί. Δεν μου αρέσει ούτε το ψυχαγωγικό περιεχόμενο στην τηλεόραση, γιατί λέγεται και γράφεται λάθος και η έμφαση δίνεται στον σκοπιανό λόγο. Φυσικά υπάρχουν και εξαιρέσεις. Υπάρχει οτιδήποτε και τα πάντα στο Διαδίκτυο και είναι ένα μακρύ θέμα για να μιλήσουμε, οπότε επιτρέψτε μου να αναφέρω τη θετική πλευρά και να σας επαινέσω ως μέσο ενημέρωσης που ξεπήδησες από αυτή τη θάλασσα των γλωσσικών παρατυπιών.

Φωτογραφία: Ιδιωτικό αρχείο

Η γλωσσολογία και η λογοτεχνία είναι αχώριστες και το λεξικό εμπλουτίζεται καλύτερα με την ανάγνωση βιβλίων. Ποιος είναι λοιπόν ο καλύτερος τρόπος για να εδραιωθεί η αγάπη για τη μακεδονική γλώσσα και το διάβασμα στην πρώιμη παιδική ηλικία;

- Σε αυτήν την εποχή της ψηφιοποίησης, γνωρίζουμε ότι τα παιδιά μεγαλώνουν και με τα κινητά στα χέρια τους, οπότε είναι κάπως δύσκολο να αντικαταστήσουμε αυτό το «παιχνίδι» με ένα βιβλίο που δεν έχει εικόνες, χωρίς κουμπιά, χωρίς παιχνίδια. Ωστόσο, τα παιδιά είναι ο καθρέφτης των γονιών και του περιβάλλοντός τους, επομένως θα κάνουν μόνο ό,τι κάνουν οι ενήλικες. Εάν οι ενήλικες δεν διαβάζουν, ποιον πρέπει να αναζητήσουν; Επομένως - ενήλικες, αφιερώστε περισσότερο χρόνο με το βιβλίο γιατί ξέρετε ότι τα παιδιά μιμούνται τα πάντα.

Μεταξύ άλλων είσαι και συγγραφέας. Σκοπεύετε, ίσως, να εκπλήξετε τους αναγνώστες σας με μια νέα δουλειά στο εγγύς μέλλον;

- Είμαι σε ένα διάλειμμα από τη συγγραφή βιβλίων εδώ και πολύ καιρό, και έχουν περάσει αρκετά χρόνια από το δεύτερο μυθιστόρημά μου. Φυσικά, εξακολουθώ να δημιουργώ, αλλά δεν είναι μυθιστορήματα, γράφω και στίχους για τραγούδια, δραστηριοποιούμαι στα κοινωνικά δίκτυα με τις δημιουργίες μου, γράφω επίσης για το σχολείο και τους μαθητές, έχω συνεχώς διάφορα έργα που σχετίζονται με τη γλώσσα. Ωστόσο, με «μάλισες» και που δεν έγραφα βιβλία, όπως και πολλοί από τους αναγνώστες μου, οπότε το θεωρώ ως σημάδι ότι πρέπει ήδη να διαλέξω έναν τίτλο μου από το συρτάρι και να τον τελειώσω.

Φωτογραφία: Ιδιωτικό αρχείο

Πρόσφατα ψηφίστηκε ο Νόμος για τη χρήση της Μακεδονικής Γλώσσας, ο οποίος προβλέπει την υποχρεωτική απασχόληση των διδασκόντων σε όλα τα δημόσια ιδρύματα. Πιστεύετε ότι αυτό θα αυξήσει το ενδιαφέρον για τη μελέτη της μακεδονικής γλώσσας στους νέους;

- Χαιρετίζω την απόφαση του κράτους και συγχαίρω τους Μακεδόνες που αγωνίστηκαν γι' αυτήν, συμπεριλαμβανομένων των καθηγητών μου από το Τμήμα Μακεδονικής Γλώσσας των Σκοπίων. Αυτό είναι ένα μεγάλο βήμα, αλλά και πάλι δεν αρκεί να επιστρέψουν οι μαθητές στα θρανία όπου μελετάται η μακεδονική γλώσσα. Το τμήμα άντεχε κάποιες αλλαγές και θα ήθελα να το δω σε πιο μοντέρνα έκδοση, αλλά μετά σπουδών τι γίνεται; Η σχολή είναι δύσκολη και εκτεταμένη, η γλώσσα δεν είναι καθόλου εύκολη, και μέχρι στιγμής με αυτό το δίπλωμα θα μπορούσες να εργαστείς μόνο ως δάσκαλος/καθηγητής στην εκπαίδευση, και αυτές οι θέσεις είναι αριθμημένες και δεν επαρκούν για όλους τους φοιτητές που έχουν αποφοιτήσει μέχρι τώρα . Για να ζωντανέψει ο ίδιος ο νόμος χρειάζεται μεγαλύτερο διάστημα και μόνο ο χρόνος θα δείξει πόσο θα τον σεβαστούμε. Ο Θεός να δώσει να προχωρήσει προς το καλύτερο.

Ποιο είναι το μήνυμά σας σε όσους νέους ενδιαφέρονται για τη γλωσσολογία και θέλουν να σπουδάσουν τη μακεδονική γλώσσα;

- Χωρίς γλώσσα, δεν είσαι κανείς και τίποτα, είπε κάποτε ο μεγάλος συγγραφέας Vidoe Podgorec. Πρέπει να είσαι εγγράμματος άνθρωπος, ανεξάρτητα από το αν είσαι γλωσσολόγος ή ειδικός της πληροφορικής, ένας διανοούμενος δεν πρέπει να επιτρέψει στον εαυτό του να μην ξέρει πώς να συνθέτει μια πρόταση χωρίς το κατάλληλο κυριλλικό αλφάβητο. Και όσοι θέλουν να συνεχίσουν να μαθαίνουν τη μακεδονική γλώσσα, τους εύχομαι καλή επιτυχία, έχουν την υποστήριξή μου και τη μελετούν και τη μαθαίνουν με αγάπη γιατί είναι η μητρική μας γλώσσα, δεν έχουμε άλλη.

Αγαπητέ αναγνώστη,

Η πρόσβασή μας στο περιεχόμενο ιστού είναι δωρεάν, γιατί πιστεύουμε στην ισότητα στην πληροφόρηση, ανεξάρτητα από το αν κάποιος μπορεί να πληρώσει ή όχι. Ως εκ τούτου, για να συνεχίσουμε το έργο μας, ζητάμε τη στήριξη της αναγνωστικής μας κοινότητας στηρίζοντας οικονομικά τον Ελεύθερο Τύπο. Γίνετε μέλος του Sloboden Pechat για να βοηθήσετε τις εγκαταστάσεις που θα μας επιτρέψουν να παρέχουμε μακροπρόθεσμες και ποιοτικές πληροφορίες και ΜΑΖΙ ας εξασφαλίσουμε μια ελεύθερη και ανεξάρτητη φωνή που θα είναι ΠΑΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ.

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΤΕ ΕΝΑΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ.
ΜΕ ΑΡΧΙΚΟ ΠΟΣΟ 60 ΔΕΝΑΡ

Βίντεο της ημέρας